Jędrzej Uszyński: Archiwum Eissa to zbiór dokumentów dotyczących polskiej pomocy dla Żydów w okupowanej Europie

Jędrzej Uszyński: Archiwum Eissa to zbiór dokumentów dotyczących polskiej pomocy dla Żydów w okupowanej Europie

„Archiwum Eissa to robocza nazwa, która wzięła się z tego, że właścicielem zbioru dokumentów dotyczących polskiej pomocy dla Żydów w okupowanej Europie był Chaim Eiss. To był zurychski rabin pochodzący z Polski, który podczas II wojny światowej ściśle współpracował z polskim poselstwem w Bernie przy tzw. akcji paszportyzacji. Akcja paszportyzacji polegała na wystawianiu przez polskich dyplomatów fałszywych paszportów państw południowoamerykańskich, które były przerzucane głównie do Polski, ale także do innych państw w okupowanej Europie i w ten sposób chroniły Żydów przed wywózką do obozów koncentracyjnych” – powiedział w poranku „Siódma-Dziewiąta” Jędrzej Uszyński, I sekretarz polskiej ambasady w Bernie.

„Archiwum Eissa jest tylko częścią różnych zbiorów dokumentów, dzięki którym możemy próbować ustalić skalę i zakres pomocy prowadzonej przez polskich dyplomatów. (…) Inne dokumenty znajdują się w Jerozolimie, w Londynie, także w Archiwum Akt Nowych, również dużo komplementarnych dokumentów znaleźliśmy w Szwajcarii. Jak natrafiliśmy na ten zbiór? Duża w tym zasługa naszego konsula honorowego w Zurychu, pana Markusa Blechnera, który sam jest potomkiem polskich Żydów i który znał potomków Chaima Eissa. Blechner i Eiss koncentrowali swoje życie z Zurychu. (…) Pan Blechner natrafił na archiwum rodzinne, które w fantastyczny sposób uzupełnia wiedzę, którą przekazali opinii publicznej dziennikarze, jak i tę wiedzę, którą my potem natrafialiśmy przeszukując na przykład szwajcarskie archiwa federalne” – opisywał sekretarz Uszyński.

Zachęcamy do odsłuchania całej rozmowy, w której rozmówca Marcina Fijołka mówi m.in. gdzie będzie można obejrzeć wystawę związaną z opisywanym odkryciem.

back to top