Tomasz Herbich: Pytanie Platona o istotę przyjaźni nabiera współcześnie coraz większego znaczenia

Tomasz Herbich: Pytanie Platona o istotę przyjaźni nabiera współcześnie coraz większego znaczenia

„Istnieją pewne stałe elementy kondycji ludzkiej. Zagadnienia takie jak przyjaźń czy w ogóle problem relacji w żaden sposób nie są unieważniane przez nowoczesność. A nawet stają się one bardziej problemem, jeżeli zakładamy, że nowoczesność oznacza mobilność i większą możliwość przemieszczania się. Pytanie, jakiego typu relacją jest przyjaźń, nabiera jeszcze większego znaczenia, ponieważ jesteśmy wykorzenieni z naszych naturalnych, opartych na wspólnym przebywaniu relacji. Wchodzimy w więcej relacji, które mają charakter nabyty, w senie nie z urodzenia w pewnej rodzinie, miejscu itd. Tworzymy wiele kręgów towarzyskich, które się konstruują na zasadzie pewnego uznania, wejścia do pewnej grupy, a nie na zasadzie urodzenia się w niej. I choćby tego typu relacje należy współcześnie zdefiniować” – mówił w poranku „Siódma 9” Tomasz Herbich z Teologii Politycznej. W rozmowie z Marcinem Fijołkiem zachęcił do zapoznania się z nowym tłumaczeniem „Lysis” – dialogu platońskiego o przyjaźni. Zaprosił także na spotkanie premierowe tej publikacji i spektaklu „Kriton”.

„«Lysis» jest dialogiem opowiadającym o przyjaźni. Jest to jeden z dialogów definicyjnych Platona, gdzie Platon próbuje odpowiedzieć na pytanie o definicję pewnego pojęcia czy pewnego zagadnienia. W «Lysisie» próbuje uchwycić istotę przyjaźni, próbuje odpowiedzieć na pytanie, czym jest przyjaźń. To bardzo przyjemny dialog, przyjemna lektura i przyjemny temat” – mówił gość poranka.

Jak tłumaczył, pytania stawiane przez Platona, także o definicję przyjaźni, są ponadczasowe.

„Istnieją pewne stałe elementy kondycji ludzkiej. Jest to także to, że zagadnienia takie jak przyjaźń czy w ogóle problem relacji w żaden sposób nie są unieważniane przez nowoczesność. A nawet stają się one bardziej problemem, jeżeli zakładamy, że nowoczesność oznacza mobilność i większą możliwość przemieszczania się. Pytanie, jakiego typu relacją jest przyjaźń, nabiera jeszcze większego znaczenia, ponieważ jesteśmy wykorzenieni z naszych naturalnych, opartych na wspólnym przebywaniu relacji. Wchodzimy w więcej relacji, które mają charakter nabyty, w senie nie z urodzenia w pewnej rodzinie, miejscu itd. Tworzymy wiele kręgów towarzyskich, które się konstruują na zasadzie pewnego uznania, wejścia do pewnej grupy, a nie na zasadzie urodzenia się w niej. I choćby tego typu relacje należy współcześnie zdefiniować”.

„W «Lysisie» Sokrates rozważa osiem definicji przyjaźni i żadnej z tych definicji nie przyjmuje. «Lysis» jest de facto wstępem do rozwinięcia teorii przyjaźni w teorię miłości w «Uczcie» Platona. Już w «Lysisie» zarysowuje się jedna z możliwości mówiąca o tym, że przyjaźń jest relacją do czegoś, czego nam brakuje, że przyjaźń jest ufundowana na braku. To rozwiązanie zostanie przyjęte w «Uczcie» jako rozwiązanie kanoniczne dla jego podejścia do tego zagadnienia. Ono ma fundamentalny charakter. Miłość jest pragnieniem czegoś, czego nam brakuje. Pragniemy tego, czego nie posiadamy. To doświadczenie braku jako podstawy pewnego pożądania jest doświadczeniem, które – jak sądzę – jest współcześnie bardzo dotkliwe” – opowiadał.

Podczas premiery „Lysis” odbędzie się także pokaz prapremierowy spektaklu „Kriton”.

„Dialogi Platona mają też swoją wartość literacką. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie jest to tylko kawał filozofii, ale również jest to istotne świadectwo greckiej literatury. Chciałbym szczególnie podkreślić znaczenie «Kritona» dla naszej kultury. «Kriton» pokazuje Sokratesa, który odmawia propozycji ucieczki z więzienia, która umożliwiłaby mu uniknięcie śmierci, podaje motywy tej odmowy. To ważne dla zrozumienia tej części polskiej kultury, która polega na przyjmowaniu śmierci jako możliwości, nieuciekaniu od śmierci, mierzeniu się z nią. (...) «Kriton» pozwala nam znaleźć język dla tego elementu polskiego doświadczenia, który wielokrotnie pojawiał się w polskich dziejach” – mówił Tomasz Herbich.

Spotkanie odbędzie się dzisiaj w Centrum Prasowym Foksal (Warszawa, ul. Foksal 3/5) o godz. 16. Wstęp wolny.

Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy.

back to top

Partnerzy

ŻYWA WIARA